Een betrouwbare back-up maken: zo beschermt u uw persoonlijke bestanden

Foto's, belastingdocumenten, schoolwerk en persoonlijke bestanden staan vaak jarenlang op één computer. Dat lijkt overzichtelijk, maar het betekent ook dat een defecte schijf, een ongelukje of een verkeerde verwijdering direct gevolgen kan hebben. Een goede back-up zorgt ervoor dat u belangrijke bestanden kunt terughalen wanneer er iets misgaat. Een back-up maken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Wel is het belangrijk om vooraf te bepalen welke bestanden u wilt bewaren, waar u de kopie opslaat en hoe u controleert of die kopie bruikbaar is. Met een vaste werkwijze voorkomt u dat u pas aan een back-up denkt nadat bestanden al verdwenen zijn. Wat is een back-up precies? Een back-up is een extra kopie van bestanden die u nodig hebt wanneer het origineel beschadigd raakt, verloren gaat of per ongeluk wordt verwijderd. Die kopie hoort op een andere opslaglocatie te staan dan het oorspronkelijke bestand. Een tweede map op dezelfde computer is daarom geen volwaardige back-up: als de computer niet meer start of de opslag beschadigd raakt, zijn beide kopieën mogelijk onbereikbaar. Niet ieder systeem dat bestanden op meerdere apparaten toont, is automatisch een back-up. Bij synchronisatie worden wijzigingen en verwijderingen vaak ook naar andere apparaten doorgegeven. Een clouddienst kan dus nuttig zijn, maar controleer altijd welke herstelmogelijkheden en versies beschikbaar zijn. Voor extra zekerheid kunt u naast online opslag ook een afzonderlijke kopie gebruiken. Maak een lijst van bestanden die u absoluut niet kwijt wilt, zoals foto's, documenten, e-mails en administratie. Kies een opslagmethode die bij u past Een externe harde schijf of SSD is voor veel thuisgebruikers een praktische keuze. U sluit de schijf aan, kopieert de gewenste mappen en bewaart de opslag daarna bij voorkeur los van de computer. Een externe SSD is doorgaans stil en snel, terwijl een externe harde schijf vaak veel opslagruimte biedt. Welke keuze geschikt is, hangt af van de hoeveelheid bestanden, uw gebruik en uw budget. Online opslag kan handig zijn voor bestanden die u op meerdere apparaten nodig hebt. De bestanden worden dan via internet opgeslagen en zijn meestal bereikbaar nadat u zich hebt aangemeld. Let op de beschikbare ruimte, de voorwaarden van de dienst en de beveiliging van uw account. Een sterk, uniek wachtwoord en waar mogelijk extra aanmeldbeveiliging helpen om uw opslagaccount te beschermen. Voor belangrijke gegevens is het verstandig niet volledig afhankelijk te zijn van één apparaat of één dienst. Een combinatie van een lokale kopie en een online of op een andere locatie bewaarde kopie geeft meer mogelijkheden wanneer één opslagmedium uitvalt. Bewaar een externe back-up niet voortdurend aangesloten als dat voor uw gebruik niet nodig is. Zo maakt u een eerste back-up Begin met het ordenen van uw bestanden. Kijk bijvoorbeeld in Documenten, Afbeeldingen, Bureaublad en Downloads. Controleer ook programma's waarin u bestanden opslaat, zoals een fotoprogramma of een map voor administratie. Verwijder geen bestanden alleen om ruimte te besparen voordat u zeker weet dat u ze niet meer nodig hebt. Sluit de externe opslag aan en maak eventueel een duidelijke hoofdmap met een naam zoals 'Back-up persoonlijke bestanden'. Kopieer daarna de gekozen mappen. Wacht tot het kopiëren volledig is afgerond en gebruik de functie om de externe schijf veilig los te koppelen. Bij een grote hoeveelheid gegevens kan de eerste kopie tijd kosten. Windows beschikt daarnaast over ingebouwde functies voor het maken en terugzetten van back-ups. De precieze benaming en mogelijkheden kunnen per Windows-versie verschillen. Zoek in de Instellingen of via de zoekfunctie naar back-up en volg de stappen op het scherm. Lees goed of u persoonlijke bestanden, instellingen of het volledige systeem wilt bewaren; dat zijn verschillende soorten back-ups. Open na het kopiëren enkele bestanden vanaf de back-up, bijvoorbeeld een foto, document en video, om te controleren of ze leesbaar zijn. Maak van back-ups een vaste gewoonte Een eenmalige kopie beschermt alleen de bestanden die op dat moment zijn opgeslagen. Nieuwe foto's en documenten staan er nog niet op. Bepaal daarom hoe vaak een back-up bij uw gebruik past. Wie dagelijks bestanden wijzigt, heeft meer aan een vaste dagelijkse of wekelijkse routine dan aan een jaarlijkse kopie. U kunt de datum van de laatste back-up bijhouden in een eenvoudige agenda of herinnering. Sommige Windows-functies en opslagprogramma's kunnen automatisch bepaalde mappen kopiëren. Controleer wel af en toe of de taak nog werkt, of de opslag niet vol is en of de juiste mappen worden meegenomen. Denk ook aan bestanden die buiten uw standaardmappen staan. Browserfavorieten, e-mailarchieven, opgeslagen spelbestanden en gegevens uit speciale programma's kunnen een eigen opslaglocatie hebben. De instellingen of helpfunctie van het betreffende programma kunnen aangeven waar die gegevens staan en hoe u ze exporteert. Plan direct na het maken van nieuwe foto's of belangrijke documenten een moment om de back-up bij te werken. Test of u bestanden kunt terugzetten Een back-up is pas waardevol als u de gegevens ook kunt herstellen. Test daarom af en toe het terugzetten van een paar bestanden. Kies bij voorkeur bestanden uit verschillende mappen en open ze na het herstellen. Zo merkt u problemen met de opslag, het kopiëren of de bestandsindeling eerder op. Geef back-ups herkenbare namen en noteer eventueel wat erin staat. Bij meerdere externe schijven kan een datum in de naam helpen. Bewaar de opslag op een droge, veilige plaats en voorkom dat anderen zonder noodzaak toegang hebben tot persoonlijke documenten. Als de back-up gevoelige informatie bevat, kijk dan of versleuteling beschikbaar is en bewaar de benodigde toegangscode op een veilige manier. Raak niet in paniek wanneer een herstelactie nodig is. Stop eerst met werken op de computer waarop bestanden ontbreken, omdat nieuwe gegevens oude verwijderde informatie kunnen overschrijven. Zoek vervolgens de meest recente bruikbare back-up en kopieer de teruggezette bestanden naar een duidelijke map. Controleer minstens enkele keren per jaar of uw back-up nog compleet, leesbaar en recent is. Wanneer is professionele hulp verstandig? Blijft het probleem terugkomen of wilt u schade aan bestanden voorkomen? Bekijk onze computerreparatie en laptopreparatie , of neem contact op met Van Rosmalen Computer Diensten in Kampen. Conclusie Een goede back-up begint met een overzicht van uw belangrijke bestanden en een opslaglocatie die losstaat van uw computer. Combineer waar mogelijk een lokale kopie met een tweede kopie op een andere locatie, werk volgens een vaste planning en test regelmatig of bestanden kunnen worden teruggezet. Twijfelt u welke mappen u moet bewaren of lukt het niet om een back-up goed in te stellen, dan kan een computerdeskundige in Kampen u helpen de mogelijkheden rustig op een rij te zetten. Zo maakt u van back-ups een praktische gewoonte in plaats van een noodoplossing.