Opstartprogramma’s in Windows beheren: zo begint uw computer sneller en rustiger

Wanneer u uw computer aanzet, starten vaak meer programma’s dan u direct nodig hebt. Denk aan software voor videobellen, cloudopslag, printers, updates of meegeleverde hulpprogramma’s. Die programma’s kunnen op de achtergrond actief worden voordat u zelf iets opent. Daardoor kan het langer duren voordat Windows klaar is voor gebruik en krijgt u soms onnodige meldingen. Gelukkig kunt u in Windows bekijken welke programma’s automatisch starten. Sommige kunt u zonder problemen uitschakelen. Het is wel belangrijk om eerst te begrijpen wat een programma doet. In dit artikel leest u hoe u dat veilig aanpakt op een gewone computer of laptop. Wat zijn opstartprogramma’s? Opstartprogramma’s zijn apps en onderdelen die automatisch worden geladen wanneer u zich aanmeldt bij Windows. Ze kunnen daardoor meteen beschikbaar zijn, zonder dat u ze handmatig hoeft te openen. Een programma voor cloudopslag kan bijvoorbeeld op de achtergrond controleren of bestanden moeten worden gesynchroniseerd. Ook software voor een printer, toetsenbord of videokaart kan een opstartonderdeel hebben. Niet elk automatisch gestart programma is een probleem. Sommige onderdelen zijn handig of nodig voor een bepaalde functie. Een programma dat u iedere dag gebruikt, kan bijvoorbeeld bewust automatisch starten. Andere programma’s zijn ooit meegekomen met een installatie en worden daarna nauwelijks gebruikt. In dat geval kan automatisch starten vooral zorgen voor extra activiteit, meldingen of vertraging tijdens het aanmelden. Het uitschakelen van een opstartprogramma verwijdert het programma niet. U voorkomt alleen dat het automatisch wordt geopend. Meestal kunt u het later nog gewoon handmatig starten. Maak eerst een lijst van programma’s die u herkent en dagelijks gebruikt. Zo ziet u beter welke onderdelen u eventueel kunt uitschakelen. Zo bekijkt u de lijst in Windows Open Windows Taakbeheer door met de rechtermuisknop op een lege plek op de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. U kunt ook de toetsen Ctrl, Shift en Esc tegelijk indrukken. Verschijnt een eenvoudig venster, kies dan eerst voor Meer details. Open daarna het onderdeel Opstart-apps of Opstarten, afhankelijk van de Windows-versie en taalinstelling. U ziet een lijst met programma’s die tijdens het aanmelden kunnen worden gestart. Vaak staat er ook bij of het onderdeel is ingeschakeld en welke invloed het volgens Windows heeft op het opstarten. De vermelding voor de invloed is een aanwijzing, geen volledige diagnose. Een onderdeel met een lage invloed is niet automatisch nuttig, en een onderdeel met een hoge invloed is niet per definitie overbodig. Kijk daarom ook naar de naam, de uitgever en het doel van de software. Als u een programma niet herkent, zoek dan eerst de exacte naam op of open de bestandslocatie vanuit Taakbeheer. Schakel onbekende onderdelen niet zomaar uit. Wat kunt u meestal uitschakelen? Programma’s die u slechts af en toe gebruikt, zijn vaak goede kandidaten om niet automatisch te laten starten. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor een chatprogramma, een muziekapp of een hulpprogramma dat u alleen gebruikt wanneer u een bepaald apparaat aansluit. U kunt die software dan nog steeds openen via het Startmenu. Ook dubbele hulpprogramma’s kunnen onnodig zijn. Soms starten meerdere programma’s mee omdat verschillende apps een eigen updatecontrole of meldingsfunctie hebben. Uitschakelen kan de hoeveelheid meldingen verminderen, maar het betekent niet altijd dat updates stoppen. Sommige programma’s controleren ook op een andere manier op updates. Wees voorzichtig met onderdelen van beveiligingssoftware, stuurprogramma’s, Windows zelf en hardware die u gebruikt. Denk aan onderdelen voor geluid, beeld, het touchpad, speciale functietoetsen of een draadloze verbinding. De naam is niet altijd duidelijk, waardoor het verstandig is om bij twijfel niets te wijzigen. Begin met één programma tegelijk. Start de computer daarna opnieuw op en controleer of alles nog werkt zoals u gewend bent. Een opstartprogramma uitschakelen en weer inschakelen Selecteer in de lijst het programma dat u niet automatisch wilt laten starten. Klik daarna op Uitschakelen. Windows voorkomt dan dat dit onderdeel bij een volgende aanmelding automatisch wordt geopend. Het programma blijft geïnstalleerd en is meestal via het Startmenu beschikbaar. Controleer na het uitschakelen de functies die voor u belangrijk zijn. Werkt een synchronisatieprogramma niet meer automatisch, verschijnt een melding niet meer of functioneren speciale toetsen anders? Dan kunt u het onderdeel weer inschakelen. Ga daarvoor terug naar dezelfde lijst, selecteer het programma en kies Inschakelen. Een wijziging heeft niet altijd direct zichtbaar effect. Soms merkt u vooral dat er minder programma’s tegelijk worden geladen. Als uw computer ondanks deze aanpassingen traag blijft, ligt de oorzaak mogelijk ergens anders. Denk aan weinig vrije opslagruimte, verouderde software, een probleem met een apparaat of een hardwarebeperking. Noteer eventueel welke instelling u hebt gewijzigd. Dan kunt u later eenvoudig terugvinden wat u moet terugzetten. Opstartmappen en apps met eigen instellingen Niet alle programma’s die automatisch starten, staan duidelijk in Taakbeheer. Sommige apps hebben een eigen instelling met een optie zoals Starten met Windows, Opstarten bij aanmelden of Op de achtergrond uitvoeren. Die instelling vindt u meestal in het programma zelf. Controleer daarom ook de voorkeuren van apps die steeds opnieuw verschijnen. Windows bevat daarnaast instellingen voor apps die op de achtergrond mogen werken. De mogelijkheden verschillen per Windows-versie en per app. Beperkingen kunnen invloed hebben op meldingen, synchronisatie of het automatisch ophalen van nieuwe informatie. Pas zulke instellingen daarom alleen aan als u weet wat u minder belangrijk vindt. Verwijder geen bestanden uit Windows-mappen om een opstartprogramma te stoppen. Daarmee kunt u een programma beschadigen of problemen veroorzaken bij het aanmelden. Uitschakelen via Taakbeheer of via de instellingen van de app is de veiligere aanpak. Wilt u een programma helemaal niet meer gebruiken, verwijder het dan via Instellingen en Apps in plaats van alleen het automatisch starten uit te schakelen. Wanneer is professionele hulp verstandig? Blijft het probleem terugkomen of wilt u hulp bij dit onderwerp? Bekijk ook Windows-herinstallatie , computerreparatie en dataherstel bij Van Rosmalen Computer Diensten in Kampen. Conclusie Een lange lijst met opstartprogramma’s is niet automatisch verkeerd, maar het is zinvol om af en toe te controleren wat er op de achtergrond wordt geladen. Schakel alleen onderdelen uit die u herkent en niet direct nodig hebt. Test iedere wijziging afzonderlijk en zet een instelling terug als een functie niet meer goed werkt. Komt u een onbekende naam tegen of blijft Windows ondanks een korte opstartlijst traag, dan is verder onderzoek verstandiger dan willekeurig onderdelen uitschakelen. Met een rustige, stapsgewijze aanpak houdt u uw computer overzichtelijk zonder belangrijke functies onnodig uit te zetten.