Scherm flikkert of wordt zwart: zo vindt u de oorzaak

Een flikkerend scherm, horizontale strepen of een beeld dat plots zwart wordt, maakt computergebruik lastig. Soms is de oorzaak eenvoudig, zoals een losse kabel of een verkeerde beeldinstelling. In andere gevallen speelt een verouderd stuurprogramma, een probleem met de monitor of een defect onderdeel in de laptop een rol.

Begin daarom niet meteen met het verwijderen van programma’s of het opnieuw installeren van Windows. Door stap voor stap te testen, kunt u vaak bepalen waar het probleem zit zonder bestanden te verliezen. In dit artikel leest u wat u zelf veilig kunt controleren en wanneer hulp bij uw computer of laptop in Kampen verstandig is.

Wat bedoelt u precies met een flikkerend of zwart scherm?

Een schermprobleem kan er op verschillende manieren uitzien. Het beeld kan snel aan en uit gaan, kort knipperen bij het openen van een programma of alleen flikkeren wanneer u de laptop beweegt. Ook horizontale lijnen, vreemde kleuren en een scherm dat na het opstarten zwart blijft, vallen hieronder.

Let goed op het moment waarop het probleem ontstaat. Verschijnt het Windows-aanmeldscherm wel, maar wordt het beeld daarna zwart? Dan kan een Windows-instelling, een stuurprogramma of een programma de oorzaak zijn. Blijft het scherm al zwart voordat u het Windows-logo ziet, dan ligt een probleem met de kabel, monitor, grafische hardware of laptopdisplay meer voor de hand.

Controleer ook of alleen het beeld wegvalt of dat de hele computer niet meer reageert. Als u nog geluid hoort, lampjes ziet branden of met Caps Lock kunt controleren of het toetsenbord reageert, draait de computer mogelijk nog gewoon door.

• Maak, als dat nog lukt, eerst een back-up van belangrijke bestanden voordat u verder test.

Eerste controle: kabels, stroom en aansluitingen

Bij een losse computer met een aparte monitor begint u met de eenvoudigste controle. Zit de stroomkabel van de monitor goed vast? Staat de monitor aan en is de juiste invoerbron geselecteerd, bijvoorbeeld HDMI, DisplayPort of USB-C? Een monitor kan ingeschakeld zijn maar toch geen beeld tonen als de verkeerde ingang is gekozen.

Controleer daarna de beeldkabel aan beide kanten. Duw de stekkers voorzichtig opnieuw aan en kijk of de kabel zichtbaar beschadigd is. Gebruik bij een desktopcomputer de aansluiting van de videokaart als die aanwezig is. Een aansluiting op het moederbord werkt niet bij iedere computer op dezelfde manier, afhankelijk van de processor en de hardwareconfiguratie.

Heeft u een reservekabel of een tweede monitor beschikbaar, dan kunt u daarmee testen. Verandert het probleem wanneer u alleen de kabel vervangt, dan is de kabel waarschijnlijk de eerste verdachte. Blijft het probleem bij een andere monitor bestaan, dan ligt de oorzaak eerder bij de computer of de beeldinstellingen.

• Trek een kabel niet scheef uit de aansluiting. Schakel de monitor uit voordat u aansluitingen verwisselt.

Wat kunt u controleren bij een laptop met zwart scherm?

Bij een laptop kan de helderheid per ongeluk op de laagste stand staan. Gebruik de helderheidstoetsen op het toetsenbord of open de Windows-instellingen wanneer u nog beeld heeft. Controleer ook of de laptop niet alleen naar een tweede scherm probeert uit te voeren. Met de Windows-toets en P opent u de opties voor projecteren; kies daar tijdelijk voor alleen het pc-scherm.

Sluit de laptop aan op de netstroom en wacht enkele minuten. Een lege accu, een slecht contact in de voedingsadapter of een probleem met de laadpoort kan ervoor zorgen dat de laptop onverwacht uitschakelt. Reageert de laptop helemaal niet, houd dan de aan-uitknop enkele seconden ingedrukt om hem uit te schakelen. Start daarna opnieuw op. Doe dit alleen als normaal afsluiten niet lukt, omdat niet-opgeslagen werk verloren kan gaan.

Wordt het beeld zwart wanneer u het scherm beweegt, maar komt het terug in een andere stand? Dan kan de verbinding bij het laptopscharnier of het schermpaneel beschadigd zijn. Forceer het scherm niet verder open en dicht. Bij dit soort klachten is zelf openmaken meestal geen veilige eerste stap.

• Test een laptop zo mogelijk met een externe monitor of televisie. Daarmee kunt u onderscheid maken tussen een probleem met het laptopscherm en een probleem met de computer zelf.

Windows-instellingen en beeldschermstuurprogramma controleren

Als het scherm vooral flikkert nadat Windows is gestart, controleer dan eerst de vernieuwingsfrequentie. Open Instellingen, ga naar Systeem en Beeldscherm en kijk bij de geavanceerde beeldscherminstellingen. Kies een frequentie die door uw monitor wordt ondersteund. Een verkeerde combinatie kan zorgen voor een onrustig beeld of een melding zonder signaal.

Ook een grafisch stuurprogramma kan problemen geven. Een stuurprogramma is software waarmee Windows communiceert met de grafische chip of videokaart. Problemen kunnen ontstaan na een update, maar ook wanneer het stuurprogramma beschadigd is geraakt. Open Apparaatbeheer en kijk onder Beeldschermadapters of er een waarschuwing zichtbaar is.

Start het beeldschermstuurprogramma tijdelijk opnieuw met de sneltoets Windows, Ctrl, Shift en B. Het scherm kan kort zwart worden en u hoort soms een geluidssignaal. Deze combinatie start alleen het grafische stuurprogramma opnieuw en verwijdert geen bestanden. Helpt dit niet, start de computer dan opnieuw op en installeer uitsluitend stuurprogramma’s via Windows Update of de website van de fabrikant van de computer of videokaart.

Krijgt u helemaal geen beeld, dan kunt u Windows eventueel in de veilige modus starten. In die beperkte startomgeving worden niet alle stuurprogramma’s en programma’s geladen. Werkt het scherm daar wel normaal, dan wijst dat eerder op software of een instelling dan op een defect scherm.

• Download geen willekeurige stuurprogramma’s van onbekende websites. Controleer eerst het merk en model van uw computer of videokaart.

Hoe herkent u een mogelijk hardwareprobleem?

Een schermprobleem is waarschijnlijker hardwarematig wanneer u al vóór Windows strepen, blokken of vreemde kleuren ziet. Ook een beeld dat verandert zodra u aan een kabel komt, de laptop beweegt of de monitor aanraakt, geeft een belangrijke aanwijzing. Bij een desktop kan stof of een slecht geplaatste videokaart soms een rol spelen, maar haal onderdelen niet los als u niet zeker weet wat u doet.

Een oververhitte computer kan tijdelijk beeld verliezen of zichzelf uitschakelen. Let op een luid draaiende ventilator, ongewoon veel warmte en uitval tijdens zware taken zoals gamen of videobewerking. Zet de computer op een harde, vlakke ondergrond en houd ventilatieopeningen vrij. Een laptop op bed of een zachte bank kan zijn warmte minder goed kwijt.

Een losse schermrand, barst, drukplek of verkleuring wijst eerder op schade aan het schermpaneel. Bij een laptop kan een defecte beeldkabel in het scharniergebied de oorzaak zijn. Bij een losse monitor kan juist de monitor zelf slijtage vertonen. Test daarom, waar mogelijk, met een ander scherm of een andere computer.

Raak niet in paniek als het scherm zwart wordt terwijl de computer nog werkt. Sluit eerst een extern scherm aan en controleer of u bij uw bestanden kunt. Als dat lukt, is de kans groter dat het probleem beperkt is tot het interne scherm, de kabel of de schermverbinding.

• Maak foto’s van strepen, foutmeldingen of verkleuringen. Het probleem is niet altijd aanwezig wanneer u de computer laat nakijken.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Hulp is verstandig wanneer het beeld na meerdere veilige controles wegblijft, de laptop alleen in een bepaalde schermstand werkt of de computer tijdens gebruik regelmatig uitvalt. Ook bij brandlucht, een opgezwollen accu, zichtbare schade of ongebruikelijke tik- en ratelgeluiden kunt u de computer beter uitschakelen en niet verder testen.

Laat vooraf vaststellen wat er precies defect is. Een scherm vervangen is iets anders dan een probleem met de grafische hardware, voedingsadapter of Windows-installatie. Vraag ook of uw bestanden eerst veiliggesteld kunnen worden. Een reparatie hoort niet automatisch te betekenen dat uw documenten, foto’s en instellingen verdwijnen, maar een actuele back-up blijft belangrijk.

Noteer het merk en model, wanneer het probleem begon, welke programma’s u gebruikte en of een externe monitor wel beeld geeft. Die informatie maakt een diagnose sneller en voorkomt dat dezelfde tests opnieuw moeten worden uitgevoerd. VRCD in Kampen kan met u meedenken wanneer u er met de basiscontroles niet uitkomt.

• Schakel de computer uit voordat u hem vervoert en neem, indien mogelijk, ook de voedingsadapter en de gebruikte beeldkabel mee.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Blijft het probleem terugkomen of wilt u hulp bij dit onderwerp? Bekijk ook computerreparatie, laptopreparatie en Windows-herinstallatie bij Van Rosmalen Computer Diensten in Kampen.

Conclusie

Een flikkerend scherm of zwart beeld heeft niet altijd een ingewikkelde oorzaak. Controleer eerst stroom, kabels, invoerbron, helderheid en de gekozen beeldscherminstellingen. Test daarna met een ander scherm of een andere kabel en let op het moment waarop het probleem ontstaat. Zo maakt u onderscheid tussen een Windows-probleem en een defect onderdeel.

Blijft het scherm uitvallen, verandert het beeld bij bewegen of ziet u schade of oververhitting? Stop dan met experimenteren en laat de computer onderzoeken. Met een duidelijke omschrijving en een goede back-up houdt u de vervolgstap overzichtelijk.